Jïh daej baakoj gujmie aatskadægan soptsestallemem mij faala buerie guvviem, mah guktie saemieh jïjtjh gïehtjedieh miehtsiem. Eajsa jïh Inger Anne lægan gellien jaepien Mieronjavvin gaedtiebealesne årrome, naan gille mijlh Guovdageajnoen noerhtelen. Meahcásteapmi  jïh maaksemebarkoe lea dej guaktaj jielemevåarome. Nov guktie aaj jïjnjebh almetjh Saepmesne, dah guaktah lægan jielemevåaromem jïh jearsoesvoetem åådtjeme miehtsesne. ”Miehtseste lean åådtjeme daeverh mej gujmie lean maahteme åesiestidh”, Eajsa buerkeste. Guelieh lea åejviedaeverem, sïjhke dellie joekoen. Provhkigan aaltoem låtnodh njealjehts geeken åvteste . Dah utniejigan daeveride låtnodh javvoen, dïjnegen åvteste j.n.v. Bossekop-maarhnesne vuj Káresovvenisnie vuj jeatja maarhnesne.

Dovne Eajsa jïh Inger Anne lægan maanabaeleste joe miehtsesne barkeme, jïh lïereme guktie edtja desnie bearkedidh, jïh guktie maahta miehtsien bueriemistie tjöönghkedh. Inger Anne gïeti gujmie vuesehte man onnohtje lij goh satne voesteges aejkien aehtjebine ektesne lij viermieh vaaksjeminie, jïh eevre dan mænngan viermieh vaaksjodh lea biehkiem sov jieliemisnie. Mænngan jïjtsh maanah åadtjojigan, dellie lægan veele gïehtjedamme ahte maanah aaj gelkin lïeredh ovmessie barkoem mij lea miehtsesne, jïh nov aaj maahtoem mij govlesåvva daase.

Miehtsesne hov lægan maanide ööhpehtamme guktie barkedh jïh tjöönghkedh. Eajsa jïh Inger Anne buerkiestægan ahte gaalka sjeakodh jïh bïnhtedh, eevre guktie jïjtse sjåljosne. ”Miehtsie lea mijjien veasoe”, jïehtjiejægan. ”Jïh sïjhtijibie gujhth jïjtjeme veasoem vaarjelidh, sjeakodh guktie tjaebpies vååjnoe. Aktem darjomesem gosse miehtsesne barka, hov lea stråmhpoeh tjoehpedidh, guktie stuerebe moeride buerebe sjïdtieh, juktie dejstie dållenmoerh tjoehpestibie, olles barre stromhpestahkh sjïdtieh. Gosse lea moerh tjoehpestamme jïh håålesjamme, dellie galka åeksieh doerhkh tjåanghkan bïejedh. ”Dah leah buerie veasoem jïh beapmoeh njåemelasse”, Inger Anne jeahta. Aaj galka jeanojde johkide gïehtjedidh, luspine joekoen, galka vaaljedehtedh jïh gierkieh baavhkodh, guktie tjaetsie galkehte jïh guelie beasa voejedalledh. ”Iktesth provhkien miehtsesne sjeakodh” buerkiestægan. ”Maanabaeleste joe dam lïerimen, v.g. dållesijjiem sööhpedh, jïh tsumhtsieh pluevesne vuj aavrosne vöörhkedh. ”Mohte daej biejji lean tjoeveramme jeatjabi mænngan aaj sjeakodh”, sjuehkesjijægan. ”Ij leah goh daate dåejmijes vuekiem saemiej gaskemsh, tsumhtsieh jïh lïpke laehpedh jeatjah almetji jïh juvri byjreskisnie goh, ” tjïertestægan.

Jïh nov leah jïjnjh vuekieh jïh vierhtieh gaarvanamme miehtsiejielemen muhteste, jiehtjiejægan. Dej beeli maehtiejigan vïnhtsem jïh viermide jaevriebealesne laehpedh, jïh idtjigan streerhkest gelkin skilkesovvedh vuj gaarvanidh. Daelie ij maehtieh maam gænnah laehpedh, ij leah jearsoes gaevnieh åadtjoeh raeffesne årrodh. Utniejægan årrojesaemiej nuepieh miehtsiem nuhtjedh barre gaertjebe jïh gaertjebe sjædteme. Ij maehtieh jïjtsh daeverh laehpedh, jïh ij bïeselh miehtsesne minnedh dan tijjien gosse lea daerpies, saemiej vuekiej mietie. Gïjrege tjoeverigan aski aski vuertedh eannan åadtjoejægan jïjtsh göölemejaavran vuejedh. Juktie daerpies hov vuejedh, ihke vïnhtse, viermieh, beapmoe jïh jïjjiedimmie-daeverh tjoeverigan buektedh. ”Eevre goh skïemtjelasse domtoe, giesedovvem dohkoe, juktie raakte tjoeverem aelkedh vaedtsedh monnoen jaevrien gïetskie”, Inger Anne låasa. Mohte mij lea dle måane vuelkedh vaedtsien, gosse ij buektehth deerpegh buektedh, dellie ij maehtieh barkedh.

Eajsa jïh Inger Anne våavkasjieh miehtsiem jïh sov vaadtesh. Ij galkh miehtsesne skovhtjedh, olles staaloe båata vaalta, nov Inger Annen tjidtjie utni jïehtedh. Miehtsesne galka dåejmijes laakan dåemiedidh, jïh mojhteleslaakan vaanterdidh olles miehtsiem måaroedidh. ”Jïh nov aaj”, tjïertestægan, ”iktesth tjoevere luhpiem gïhtjedh.” Gosse lea galhkeme göölemistie, jïh gosse jaevrie lea guelieh vedteme, dellie galka bueriesjugnedidh jïh gïjhtedh.

Tjaaleme:
Liv Østmo, goerehtimmien våaromisnie, mïetsken 2009
Provsjektejuhtiehtæjja Àrbediehtu-provsjekte
Sámi allaskuvla